چرا عموم مردم ایران،نسبت به نتیجه بررسی سانحه هوایی بی اعتمادند؟ استقلال نهاد بررسي سانحه بيش از پيش احساس مي شود

  • توسط
  • ۴ ماه پیش
  • 0

همين سه سال پيش بود كه سقوط يك فروند هواپيماي ايران١٤٠ سپاهان اير در بلوار شيشه ميناي شهرك آزادي تهران، تمام اميد ايران به ساخت هواپيماي مسافربري را نااميد كرد.

ايران از سال ٨٩ تا ٩٣ سانحه مسافري منجر به فوت نداشت و از تابستان٩٣ نيز سانحه مسافري منجر به مرگ اتفاق نيفتاد تا اينكه در بهمن ٩٦، سقوط هواپيماي ATR72 هواپيمايي آسمان، ايران را دوباره عزادار كرد.

دو سانحه هواپيماي توربوپراپ در عرض سه سال و نيم، اعتماد مردم را به اين نوع هواپيما كاهش داد.

اما آنچه بيش از همه، عدم اعتماد به صنعت هوانوردي را در ميان مردم و مسافران افزايش داده است، عدم شفافيت در بررسي سوانح و اطلاع رساني گزارش نهايي بررسي آن است.

همواره پس از يك سانحه، بي اعتمادي محض به نتيجه اعلامي از سوي نهاد بررسي سوانح هوايي ايران كه تابحال، سازمان هواپيمايي كشوري بوده است، نقل صحبت محافل و مسافران است.

همه مي پرسند: “مگر علت سوانح قبل را گفتند كه اكنون علت درست اين سانحه را بگويند؟!”

طبق انكس١٣ ايكائو كه ايران نيز يكي از اعضاي آن بشمار مي رود، هدف از بررسي سانحه، يافتن دليل ريشه اي آن و جلوگيري از تكرار آن در آينده است.

در مودهای دیگر حمل و نقل، الزام به ایجاد نهاد بررسی سانحه وجود ندارد اما در حمل و نقل هوایی، طبق قوانین ایکائو در ضمیمه ۱۳ پیمان شیکاگو که کشور ما هم در عضویت آن قرار دارد، به صراحت به لزوم ایجاد نهاد بررسی سانحه مستقل از متولیان حمل و نقل هوایی (سازمان هواپیمایی کشوری) اشاره شده است و توصیه می گردد برای اطمینان از استقلال آن، نهاد مستقل بررسی سانحه در خارج از سازمان هواپیمایی کشوری و بدون وابستگی به آن تأسیس گردد.

مسئوليت بررسي سانحه، با كشوريست كه سانحه در آن رخ داده است.

دليل منطقي اين استقلال، رسيدن به علت صحيح و كامل سانحه، بدون هيچگونه اغماض و چشم پوشي و ملاحظات است.

خطای انسانی، نقص فنی و خطای طراحی، شرایط بد جوی، نقص در سیستم ناوبری هواپیما یا فرودگاه و خرابکاری، عوامل مهم در وقوع سانحه هوایی هستند. هیچ‌گاه یک عامل به تنهایی، باعث خلق سانحه هوایی نمی‌شود اما می‌تواند جرقه‌ای باشد تا با اشتباهات و عوامل بعدی، زنجیره عوامل تکمیل شده و زمینه سقوط هواپیما را فراهم کند. به همین دلیل حساسیت ایمنی هوانوردی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و کوچکترین لغزش در این زمینه می‌تواند منجر به فاجعه شود.

در بسياري از كشورهاي صاحب صنعت هوانوردي كه آمار سوانح آنها در مقايسه با كشور ما و بر اساس ميزان ترافيك هوايي، كمتر است، نهاد بررسي سانحه قدرتمند و مستقل، سوانح آن كشور را بررسي مي كند.

براي مقايسه، به مثالهاي زير توجه فرماييد:

۱٫امریکا(NTSB):

رئيس هيئت ايمني حمل و نقل ملي را رئيس جمهور امريكا پيشنهاد مي دهد و مجلس سنا آن را تأييد ميكند. اين نهاد هيچگونه وابستگي به وزارت حمل و نقل امريكا و سازمان هواپيمايي كشوري (FAA) نداشته و با قدرت، تمامي سوانح را بررسي و پيشنهادات ايمني را به FAA ارسال مي كند.

اين نهاد با بررسي هاي عميق و علمي، شايد تا كنون از رخداد ده ها سانحه هوايي در جهان و مرگ شمار زيادي از مسافران هوايي، جلوگيري كرده باشد.

۲٫آلمان (BFU):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل به جز حمل و نقل هوایی، وابسته به وزارت حمل و نقل و در دل نهادهای قانونی هر سیستم حمل و نقلی نهفته است اما دفتر بررسی سوانح هوایی آلمان (BFU)، مستقل از هواپیمایی کشوری آلمان و تحت نظر وزارت حمل و نقل این کشور است.

۳٫ژاپن (JTSB):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل به جز حمل و نقل جاده ای، مستقل و تحت نظر وزارت حمل و نقل قرار دارد
هیئت ایمنی حمل و نقل ژاپن(JTSB)، مستقل از متولیان حمل و نقل و تحت نظر وزارت حمل و نقل ژاپن است.

۴٫سوئد (SHK):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل از جمله حمل و نقل نظامی، مستقل از متولیان حمل و نقل و تحت نظر وزارت دادگستری سوئد می باشد.

۵٫سوئیس (STSB):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل، مستقل و تحت نظر مجمع فدرال سوئیس می باشد.

۶٫سنگاپور (AAIB):

بررسی سوانح حمل و نقل هوایی مستقل و تحت نظر مستقیم وزارت حمل و نقل می باشد اما مودهای دیگر حمل و نقل تحت نظر متولیان حمل و نقل قرار دارد.

۷٫استرالیا (ATSB):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل، مستقل از متولیان حمل و نقل و تحت نظر وزارت حمل و نقل استرالیا می باشد.

۸٫نیجریه (AIB):

بررسی سوانح همه مود های حمل و نقل، تحت نظر متولیان حمل و نقل است به جز حمل و نقل هوایی که تحت نظر وزارت هوانوردی نیجریه می باشد.

۹٫ایران:

بررسی سوانح هوایی در ایران بر عهده دفتر سوانح و حوادث سازمان هواپیمایی کشوری است. تا چند سال پیش این دفتر، زیرمجموعه معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی بود و اکنون زیر مجموعه رئیس سازمان هواپیمایی می باشد.

پرواضح است که وقتی نهادی که خود باید توسط نهاد بررسی سانحه مورد بازرسی قرار گیرد، مسئول بررسی سانحه شود، استقلال آن زیر سؤال می رود. اکنون مردم ایران، مثل گذشته بی اطلاع از مسائل پیرامون هوانوردی نیستند و بارها مشاهده شده که عموم مردم، خواستار بررسی سانحه توسط نهاد مستقل و بی طرف در کشور شده اند.

این هجمه اعتراض ها و مطالبات بحق در یافتن گزارش نهایی سانحه و انتشار آن برای عموم، گواه این ادعاست.

همه این عدم استقلال نهاد بررسی سانحه در نهایت منجر به اظهارات غیر کارشناسی از سوی عموم مردم میشود و هجمه هایی غیر کارشناسی در خصوص ایمن نبودن برخی هواپیماها را در سراسر کشور به راه انداخته و بعضاً فشارهای عمومی، تبعاتی چون خارج شدن هواپیمای ایران۱۴۰ از چرخه تولید و توقف پروازهای این هواپیما را در پی دارد.

حال نوبت به هواپیمایی ایمن رسیده است. پروازهای هواپیمای ATR72 شرکت هواپیمایی آسمان متوقف شد و عموم مسافران هوایی از پرواز با این نوع هواپیما دچار وحشت شده اند که حتماً کارشناسان امر، تصدیق می فرمایند که این ترس بیهوده است و قطعاً ناایمن بودن این هواپیما به خودی خود، محلی از اعراب ندارد.

اکنون با اتکا به دانش بومی و متخصصان ایرانی، وقت آن رسیده است که رئیس جمهور محترم ایران و وزیر محترم راه و شهرسازی، زمینه را برای ایجاد این نهاد مستقل در داخل کشور ایجاد کرده؛ تا با بررسی دقیق و علمی سوانح در کشور، زمینه پیشگیری از سوانح مشابه را در جهت هرچه ایمن تر کردن حمل و نقل هوایی ایران، فراهم آورد.

میلاد باستانی|تحلیلگر سوانح هوایی

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *