تاریخ: ۱۱:۴۲ :: ۱۳۹۶/۰۵/۲۳
کد خبر: 11185
آمریکا در فروش هواپیمای روس به ایران کارشکنی می کند

کن نیوز| اوفک، سد انعقاد قرارداد ۵ میلیارد دلاری با وجود مذاکرات دو ساله ایران با شرکت روسی سوخو برای خرید جت های منطقه ای سوپرجت ۱۰۰، هنوز خبری از امضای قرارداد خرید این نوع هواپیما توسط شرکت های ایرانی به گوش نمی‌رسد. این در حالی است که شرکت های بویینگ و ایرباس تا کنون […]

کن نیوز|

اوفک، سد انعقاد قرارداد ۵ میلیارد دلاری
با وجود مذاکرات دو ساله ایران با شرکت روسی سوخو برای خرید جت های منطقه ای سوپرجت ۱۰۰، هنوز خبری از امضای قرارداد خرید این نوع هواپیما توسط شرکت های ایرانی به گوش نمی‌رسد. این در حالی است که شرکت های بویینگ و ایرباس تا کنون قراردادهایی با ارزش کلی ۳۵ میلیارد دلار برای فروش هواپیما به ایران منعقد کرده اند. شریک منطقه ای ایران، یعنی روسیه علت این اتفاق را کارشکنی آمریکا بیان می کند، اقدامی که قراردادی با ارزش کلی ۵ میلیارد دلار را زیر سایه برده است. آنطور که محمدرضا ملکی، کارشناس امور هوانوردی به «همبستگی» می گوید، این اقدام جدای از آنکه به صنعت روسیه ضربه می زند، صنعت هوانوردی ایران را نیز با محدودیت مواجه می کند. چراکه خارج کردن سوخو از بازار رقابت، به معنای محدود کردن گزینه‌های ایران برای خرید هواپیما و به طبع آن کاهش قدرت چانه زنی است.

«ایران سوخو سوپر جت می خرد.» این گزاره ایست که در طول دو سال گذشته بارها در رسانه‌های خبری منتشر شده است. اما هربار که این خبر به گوش رسیده، مسئولان مربوطه با فاصله چند روز آن را تکذیب کرده اند. آخرین بار خردادماه سال جاری بود که زمزمه های خرید این جت کوتاه برد روس توسط ایرلاین های ایرانی به گوش رسید. به گزارش ایرنا، الکساندر نواک وزیر انرژی و رییس کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی ایران و روسیه در حاشیه نمایشگاه هوایی ماکس ۲۰۱۷ به تلویزیون دولتی این کشور گفته بود که امضای قرارداد خرید ۱۲ فروند سوخو سوپر جت ۱۰۰ میان روسیه و شرکت‌های ایرانی نهایی شده است. اما چند روز بعد مسئولان ایرانی و شرکت سوخو هر دو این خبر را تکذیب کردند. پیش از آن نیز چندین بار شایعاتی مبنی بر خرید این هواپیما توسط ایران مطرح شده ، تا جایی که وزیر صنعت روسیه از رایزنی هایی برای تاسیس مرکز خدمات فنی سوخو در ایران و حتی تلاش برای تولید مشترک این جت منطقه ای خبر داده بود. اما چرا خرید سوپرجت چنین روندی معما‌گونه به خود گرفته و ایران با وجود آنکه بارها از نیاز خود به جت های کوتاهبرد منطقه ای گفته، برای تامین این نیاز به سراغ شریک استراتژیک منطقه ای خود نمی رود؟

ایران، تشنه هواپیما

تامین هواپیماهای نو یکی از شرایط مورد توافق ایران و پنج بعلاوه یک برای رسیدن به توافق برجام بوده است، چراکه فرسودگی ناوگان هوایی ایران در سال های تحریم، جدای از ضررهای هنگفت اقتصادی، نا امن شدن حمل و نقل در کشور را موجب شده بود. بعد از اجرای برجام، با وجود آنکه تحریم های بین المللی و اروپایی علیه ایران برداشته و تحریم های امریکایی تعلیق شدند، اما خرید هواپیما با دشواری‌هایی روبرو بود. بر اساس قوانین داخلی ایالات متحده آمریکا فروش کالا به ایران در مورد محصولات آمریکایی یا هر محصولی که بیش از ده درصد آن ساخت ایالات متحده آمریکا باشد، نیازمند تایید وزارت خزانه داری آمریکا یا اوفک است. شرکت‌های خارجی نیز در صورتی که از اجرای این قانون سرباز بزنند ممکن است با اقدامات خصمانه آمریکا مانند قطع رابطه تجاری یا تحمیل جریمه نقدی مواجه شوند. همین مساله سدی برای فروش هواپیما، کالایی که ایالات متحده سهم بزرگی از صنعت جهانی تولید آن را در اختیار دارد، به ایران بود. این سد بالاخره با رایزنی های ایران شکسته شد و شرکت دولتی ایران ایر توانست قرارداد خرید ۲۲۰ فروند هواپیما با شرکت‌های آمریکایی و اروپایی بویینگ، ایرباس و ای‌.تی.آر را نهایی کند. اما سوخو سوپرجت که از اولین گزینه های احتمالی خرید هواپیما توسط شرکت های ایرانی به شمار می رفت، از ورود به بازار ایران باز ماند. در مورد علت این اتفاق کمتر صحبت شده اما به تازگی روس ها به صراحت از این علت پرده برداشته اند: «کارشکنی آمریکایی ها».

تبعیض در صدور مجوز

سوخو سوپرجت ۱۰۰ یک جت منطقه ای کوتاه برد ساخت روسیه است که در نمونه های مختلف، قابلیت حمل ۶۰ تا ۱۰۰ مسافر را دارد. به گزارش العالم این هواپیما با قیمت میانگین ۳۴ میلیون دلار در ازای هر فروند، از رقبای خود نزدیک به ۳۰ درصد ارزان‌تر است و در هر مایل نیز ۱۴ درصد سوخت کمتر مصرف می‌کند. اما این هواپیما که اولین محصول صنعت هوانوردی تجاری روسیه بعد از فروپاشی شوروی محسوب می شود، بر خلاف نمونه های قبلی خود کاملا روس نیست؛ نزدیک به ۷۰ درصد از قیمت تمام شده آن را محصولات وارداتی تشکیل می دهد، محصولاتی که عمدتا ساخت شرکت های اروپایی و آمریکایی هستند. همین مساله باعث شده فروش سوپرجت به ایران نیز مانند ایرباس و بویینگ، نیازمند مجوز اوفک باشد. اما آنطور که روس ها می‌گویند، اوفک در حالی که مجوز امضای قراردادهایی با ارزش کلی ۳۵ میلیارد دلار میان شرکت هایی چون ایرباس و بویینگ با ایران را صادر کرده است، در صدور مجوز فروش سوپرجت تعلل می کند.

به گزارش اسپوتنیک، مقامات شرکت متحد هواپیماسازی روسیه مدعی هستند با وجود آنکه رایزنی با وزارت خزانه داری آمریکا را شروع کرده اند، اما تاکنون نتوانسته اند مجوز این نهاد را دریافت کنند. این مساله باعث شده قراردادی به ارزش چندین میلیارد دلار معلق بماند. در واقع با توجه به قیمت میانگین ۳۴ میلیون دلار برای هرفروند سوپرجت، تنها قرارداد خرید ۱۲ فروندی که چندی پیش اعلام و سپس تکذیب شد، ارزشی بالغ بر نیم میلیارد دلار داشته است. البته ظرفیت بازار ایران برای جت منطقه‌ای روس به ۱۲ فروند خلاصه نمی شود. آنطور که عباس آخوندی، وزیر راه کشور بارها گفته است، ایران در ۱۰ سال آینده به بیش از ۵۰۰ فروند هواپیما نیاز خواهد داشت که تاکنون قرارداد خرید نزدیک به ۳۰۰ فروند از این هواپیماها میان ایرباس و بویینگ و شرکت های مختلف هواپیمایی ایران منعقد شده است. ولادیسلاو ماسلوف، معاون شرکت متحد هواپیما سازی روسیه معتقد است با این وجود، ظرفیت فروش ۱۰۰ فروند سوپرجت به ایران وجود دارد، قراردادی که ارزش آن به حدود ۵ میلیارد دلار خواهد رسید.

اما آیا روسیه تنها بازنده این بازی است یا تبعیض وزارت خزانه داری امریکا به ایران نیز لطمه می زند؟

ایران، قربانی انحصار

بی شک روسیه به عنوان تولید کننده هواپیمای سوپرجت، از تبعیضی که اوفک در صدور مجوز فروش به ایران بر این کشور روا می دارد متضرر خواهد شد، اما آنطور که محمدرضا ملکی، کارشناس امور هوانوردی به «همبستگی» می‌گوید، ایران نیز دیگر بازنده این اقدام وزارت خزانه داری آمریکا خواهد بود. به گفته ملکی، تعدد گزینه های خرید هواپیما سیاستی است که باید در پیش گرفته شود، چراکه وابستگی کشور به یک یا دو تامین کننده هواپیما را از بین می برد و در صورت تغییر سیاست‌های این شرکت ها یا اعمال تحریم های تازه، آسیب پذیری صنعت هوایی را کاهش می دهد. در این میان، سوخو به عنوان تولید کننده یک جت منطقه ای پیشرفته قطعا گزینه مناسبی برای خرید هواپیماست، اما با اقدامات آمریکا، دست ایران برای خرید از این شرکت کوتاه مانده است. این کارشناس امور هوانوردی می گوید: «آنطور که در برجام تصریح شده، ایالات متحده آمریکا موظف است شرایط را برای فروش هواپیما به ایران مهیا کرده و تحریم ها را مرتفع کند. اما آنچه باعث می شود آمریکا در فروش شوخو کارشکنی کند، نه سیاست‌های فشار بر ایران، که مساله رقابت است. به هر حال ایالات متحده آمریکا تمایل دارد خود بزرگترین سهم در فروش هواپیما به ایران را بر عهده داشته باشد.»

ایجاد انحصار یکی از تمایلات اصلی عرضه کنندگان در دنیای تجارت است. انحصارگر می تواند قیمت و شرایط مطلوب خود را بر جانب تقاضا تحمیل کند و بیشترین سود ممکن را از معامله ببرد. شکست انحصار در فروش هواپیما به ایران، از ضروریات نوسازی صنعت هوانوردی ایران است. ضرورتی که تنها با عزم شرکت های داخلی برای رجوع به تامین کنندگان بیشتر و تلاش وزارت خارجه برای مجاب کردن ایالات متحده به اجرای تعهداتش در قالب برجام به ثمر خواهد رسید.

منبع: روزنامه همبستگى

پاسخی بگذارید